Haize Berri

Amikuze-Iholdi kantonamenduko Kultur etxea
Izura - Nafarroa-Beherea


2008/10/08 20:38:35.942 GMT+2

Hala mintzatu zen Zappatustra

HITZ EGIN xedean, Larresoron, azaroaren 8an, arratseko 8terditan Ander Lipusen "Hala mintzatu zen Zappatustra" emanaldia, herriko salan. OTE LORRE elkartea antolatzaile
TOPAGUNEA "Kultur errota" programazioaren barnean, Haize berri partaide. Ander Lipus taula gainean, ez huts egin !! - Xehetasunak, Artedramaren webgunean (ikus estekak).

Nork: haizeberri.2008/10/08 20:38:35.942 GMT+2
Gaiak: antzerkia | Permalink | Erantzunak (0) | Errenferentziak: (0)

2008/10/01

Ibañeta - 1968 - 2008

Nork: Haize Berri.2008/10/01
Gaiak: ibañeta théâtre antzerkia | Permalink | Erantzunak (1) | Errenferentziak: (0)

2008/09/24

Ibañeta gaur

Haize Berri Kultur etxeak, Antton Luku eta euskal taula zuzendarien kolaborazioarekin, euskarazko antzerki idatz lan eta ekoizpenak garatzeko duen xedean bete betean sartzen da "Ibañeta" antzerkia. Ibañeta muntatzea erronkari baia eman zuen Kristiane Etxalusek proposatu ziolarik, bereziki Oztibarreko Antzerkia, Hiru punttu eta Kitzikatzan/k taldekide diren hamabost bat jokalariekin.

2008-ko urriko emanaldiak

Nafarroa Karlomagno-ren tropek okupatzen dutela antzezten ditu Ibañetak. Batzuk okupatzaileari aurre egiten, besteek harekin kolaboratzen. 778 urteko gertakariak. Orreagan Euskaldunen garaipenaren data hain justu, legendari oihartzun eginez, Larzabal-ek 1968-an idazten du, frankismoaren kontrako Euskaldunen erresistentzia armatuaren birsortzearen urtea, antzezlan epiko bat non pertsonaiak garaikideen antza duten. Berrogei urte berantago, gaurkotasun bat agertzen du : Euskaldunek ez dute oraino aterabide bat atzeman ahal izan, herri nortasuna betikotu galdeari erantzuteko eta borroka armatuaren burrunbek segitzen dute. Parean begiratzea hobe.

Piarres Larzabal (1915-1988)-ek 100 euskarazko antzezlan baino gehiago idatzi ditu. Larruneko mazelan sortua, bere apaizgoa langileen eta jende xumearen ondoan engaiatuz eraman du. Alemaniar okupazio denborako erresistente izana gaitik, Polonian preso egon zen. Frankismo-tik ihesi eta Euskal Herriaren askatasunaren alde egiten zuten iheslariekin. Anai Artea, iheslarien sostengu elkartearen sortzeko indar guziak eman ditu, hainbat apezkide eta hierarkia katolikotik bereiztea erran nahi bazuen ere. Larzabal Euskaltzaindian sartzen da. Bere obra anitz antzerki klasikoak bihurtu dira, Ibañeta barne. Hurbiletik bizi ukan dituen gertakariei lotzen dira bere obrak. Ibañetan, Karlomagno-ren indarrak ordezkatzen dituen pertsonaiak Apfel deitzen da, alemanez itzuliz, sagarra frantsesez eta manzanas gazteleraz erran nahi duena. Jakin behar da, 1968-an, Manzanas komisarioa, ETA-k hil duela.

Jatorriz Markinakoa (Bizkaia), Ander Lipus zuzendari artistikoak, antzerkian duen eskarmentu eta pasio paregabeak sartu ditu, iparraldeko herri antzerkian murgiltzeko, Artedrama egiturarekin. Eskola euskaraz burutu eta, Madril-eko William Laytonen "laboratorio del drama"n formatu zen, Bilbon "Antzerkiola Imaginarioa" antzerki laboratorio gunea 97an sortu aitzin. Kairo, Miami eta Buenos Airen, besteak beste Yuri Sam -aurkeztu zuen euskaraz arrakasta berezia bilduz. Azken urteetan, Hala mintzatu zen Zappatustra, Bertsotranpa obretan preziatzen ahal da, underground mundutik bertsolarien lurraldera lerratzen delarik naturalki.

Ibañeta antzerki sorkuntza, Hitzegin proiektu orokorraren ardatza da, Ander Lipusen lanaren ezagutaraztea bestalde. Herri antzerkia gogoeta kolektiboen iturri edo tresna izan behar duela pentsatuz, Piarres Larzabalen bizi engaiatua omenduz denbora berean, 2009ko udaberrian mintzaldi saio bat uztartuko da Ibanetaren bigarren emanaldi saioari. Partehartzaileak batez beste : Jean-Pierre Massias, Gabi Mouesca, Xabier Itzaina, Inigo Iruin.

Antolatzaileak: HAIZE BERRI (00 33 5 59 37 85 79 ; 00 33 670 635 394) & ARTEDRAMA (00 34 615 779 511)

Partaideak: Akitania/Euskadi ; Conseil Général P.A. ; Euskal Kultur Erakundea ; Udalbide ; Iholdi Oztibarre herri elkargoa ; Izura Azmeko herria.

Jokolariak:

  • Maitena Tikoipe
  • Laida Harlouchet
  • Arantxa Idieder
  • Kristiane Etxaluz
  • Salbat Faltxa
  • Jean-Marie Irigoin
  • Iban Ithurbide
  • Beñat Bidegain
  • Amaia Boloki
  • Xabi Elgart
  • Manex Erdozaintzi
  • Mattin Errekart
  • Maite Goihenetxe, Mateo
  • Mark Emedy
  • Jean-Bernard Negeloua
  • Filip Tikoipe
  • Eñaut Larralde
Idazlea: Piarres Larzabal
Aintzin predikua: Antton Luku, Ander Lipus
Zuzendari artistikoa: Ander Lipus
Musika sortzailea: Jean-Christian Irigoyen
Musikalariak: Jean-Christian Irigoyen, Dominique Barreix
Alde plastikoaren prestakuntza: Ainara Gurrutxaga, Urko Redondo
Argien diseinua: Oier Ituarte
Instalazioa: Gonzalo eta Pette Etxebarria
Taulagaina, teknika: Xuburu, Mathieu
Afitxa: Asisko Urmeneta

Nork: Haize Berri.2008/09/24
Gaiak: antzerkia | Permalink | Erantzunak (0) | Errenferentziak: (0)

2008/09/23

La pièce de théâtre Ibañeta

Le centre culturel Haize Berri qui a placé dans ses priorités la reconnaissance du théâtre basque, à travers l'écriture contemporaine, la (re)découverte des œuvres classiques, en collaboration avec Antton Luku et les metteurs en scène du Pays basque, a accepté de relever le défi lancé par Kristiane Etxaluz de représenter aujourd'hui la pièce "Ibañeta" de Piarres Larzabal (écrite en 1968) avec une troupe d'une quinzaine d'acteurs amateurs - au sens littéral: qui aiment- issus essentiellement des troupes Oztibarreko Antzerkia, Hiru punttu et Kitzikatzan/k.

Représentations d'octobre 2008

"Ibañeta" met en scène des Navarrais aux prises avec l'occupation de leur pays par les troupes de Charlemagne. Les uns s'affrontent à l'occupant, d'autres collaborent. Cela se passe en 778, date de la victoire des Basques à Roncevaux. Sur la trame de cette légende, Larzabal écrit en 1968, année de la résurgence de la résistance armée des Basques contre la domination franquiste, une pièce épique où les personnages ressemblent à ses contemporains. Quarante ans plus tard, ils restent d'actualité: les Basques n'ont toujours pas su, ou pu, régler la question de la pérennité de leur existence en tant que peuple et la lutte armée continue à gronder. Mieux vaut la regarder dans les yeux.

Piarres Larzabal (1915 – 1988) a écrit plus de 100 pièces de théâtre en basque. Né sur le flanc de la Rhune, devenu prêtre, il a exercé le sacerdoce en s'engageant aux côtés des travailleurs et des humbles. Il a aussi été résistant lors de l'occupation allemande et a été prisonnier en Pologne. Avec l'arrivée des réfugiés fuyant le franquisme et militant pour la libération du Pays Basque, il a oeuvré pour la mise en place d'Anai Artea, structure associative pour l'accueil et le soutien de ces réfugiés. Il aura ainsi à se démarquer de certains de ses confrères et de la hiérarchie catholique. Larzabal est entré à l'Académie Basque. Certaines de ses oeuvres, dont "Ibañeta", sont considérées comme des classiques du théâtre basque. Chacune de ses oeuvres correspond à des situations qu'il a vécues de près. Dans "Ibañeta", le personnage représentant les forces de Charlemagne s'appelle Apfel, ce qui, traduit de l'allemand, signifie pommes en français et manzanas en castillan. Or, en 1968, le commissaire Manzanas, est abattu par ETA.

Ander Lipus, metteur en scène et acteur, originaire de Markina (Bizkaia) s’est formé au "Laboratorio del drama" à Madrid, après une scolarité entière en euskara. Il fonda en 97 à Bilbo le laboratoire théâtral "Antzerkiola Imaginarioa" Il s'est mis au service d'Ibañeta avec toute sa passion et son savoir-faire. On peut apprécier les multiples facettes de son talent d'acteur actuellement dans "Hala mintzatu zen Zappatustra" ou "Bertsotranpa", où il glisse naturellement de l'univers underground au bertsolarisme. Activer l'imaginaire, enraciner le jeu dans l'énergie organique, expérimenter des voies nouvelles, mettre en valeur le plaisir de jouer, telles sont quelques facettes de la méthode utilisée avec les acteurs et artistes réunis autour d'Ibañeta.

La création théâtrale Ibaneta constitue l’axe central du projet Hitzegin, avec la découverte d'autres oeuvres d’Ander Lipus. Convaincu que le théâtre est un outil de réflexion collective et en hommage à PiarresLarzabal, un cycle de conférences autour de la situation actuelle du Pays basque sera associée à la deuxième série de représentations d’Ibaneta au printemps 2009. Y participeront notamment, Jean-Pierre Massias, Gabi Mouesca, Xabier Itzaina, Inigo Iruin.

Organisation - HAIZE BERRI (00 33 5 59 37 85 79 ; 00 33 670 635 394) & ARTEDRAMA (00 34 615 779 511)

Partenariat - Akitania/Euskadi ; Conseil Général P.A. ; Euskal Kultur Erakundea ; Udalbide ; Iholdi Oztibarre herri elkargoa ; Izura Azmeko herria

Nork: Haize Berri.2008/09/23
Gaiak: théâtre | Permalink | Erantzunak (0) | Errenferentziak: (0)

2008/09/22

Ibañeta: ixo eta mintza

Ixo! Antzerkia hastera doa. Piarres Lartzabalen IBAÑETA drama epikoa ez dut nik nahi dudalako muntatu, guztiok behar dugulako baizik. Kristiane Etxaluz, Haize Berri eta bidaia honetan parte hartu duzuen guztioi, eskerrik asko! Nik, ez daukat gauza askorik esateko. Nire lagun, Jon Gerediagak, Demiurgoaren promesa poeman esango lukeen bezala:

...ez daitezela hona gertura gorpu-lapurren gurdi ilunak
ez dezatela beleek zapal nire amets sortzaileen soroa
alez ale, unez une sortzera noa gizakien sasoi berriak
kiskalitako adarrez egingo dut euren hezurdura apala
aurrien buztinean ernatuko da haragiaren bihotz-begia
porrotaren kea izango da gorpuen ezdeusaren arnasa
eta mirariaz ohar dadin izanen dena, izandakotik hazia
gau eta egun jainkotuko dut den eta ez denaren bizitza

...eta mintza! Teloia jaisterakoan, mintza zaite! Mintza gaitezen! Euskal Herriaren arazoaz, entzun sufrimendu, hutsune eta garrasiak, besteenak eta gureak. Zerbait egin beharko dugu, zerbait aldatu, zerbait gainditu. Mirari bat? Obra hau ez dut niretzat egin, guretzat egin dut. Mekaguenjios!

Ander Lipus

Nork: Ander Lipus.2008/09/22
Gaiak: antzerkia | Permalink | Erantzunak (0) | Errenferentziak: (0)

2008/09/21

Ibañeta, silence et parole

Silence! le théâtre démarre. J’ai mis en scène IBAÑETA l’oeuvre dramatique de Piarres Lartzabal, non parce que j’en avais envie, mais parce nous en avons tous besoin. Un grand merci à Kristiane Etxaluz, Haize Berri et à tous ceux qui ont pris part dans ce voyage. Je n’ai pas grand chose à dire. Laissons parler mon ami le poète, Jon Gerediaga...

...ez daitezela hona gertura gorpu-lapurren gurdi ilunak
ez dezatela beleek zapal nire amets sortzaileen soroa
alez ale, unez une sortzera noa gizakien sasoi berriak
kiskalitako adarrez egingo dut euren hezurdura apala
aurrien buztinean ernatuko da haragiaren bihotz-begia
porrotaren kea izango da gorpuen ezdeusaren arnasa
eta mirariaz ohar dadin izanen dena, izandakotik hazia
gau eta egun jainkotuko dut den eta ez denaren bizitza

...et parole. Parle dés que le rideau descend ! Parlons ! Des maux du Pays Basque, écoutons les souffrances, les vides et les cris, les leurs et les nôtres. Nous nous devons d’agir, de changer, de surmonter quelque chose. Un miracle ? Je n’ai pas monté cette œuvre pour moi, mais pour nous. Mekauendios!

Ander Lipus

Nork: Ander Lipus.2008/09/21
Gaiak: théâtre | Permalink | Erantzunak (0) | Errenferentziak: (0)

2008/06/18

''Hibridoa'', 2008ko Uda erakusketa

Nortasun desberdinetako bi elementuren batzea, hau da aipamen labur batean, hibridoa. Ohoratua edo anbiguo ta baztertua ; onartua edo inkonzientzian sartua ; babesle edo momentu desorrekatzaile ezin ikusiak, galdezkazale. Denetan dabil hibridotasuna, kulturala, nortasunen osatzaile. Erdi jende eta kabale ; erdi gizon eta emazte ; bihotz on egun, bihar suntsitzaile ; basa eta gisakoa eta gehiago ere. Dena da nahasketa, hibridoa.

Aurtengo Uda erakusketan, Aitor Ruiz de Eguino, Hernaniarrak eskainiko ditu bere eskulturak, Nane hemengo margolariarekin eta aluminiumezko marrazkiak, Zoé Bray eta beste artistekin. Materia desberdin ainitz antzaldatzen ditu, zeramika, bronzea, batezbeste eta azken urteetan bereziki aluminiuma.

Aitzol Ezeizak dio "Gizakiaren eta animaliaren erdibideko artista hau, hitz batean, heziezina da". (www.aitor-ruiz-de-eguino.com)

Nane, margolari figuratiboak Izuran lotura bereziak ditu. Bordele aldean hazi eta bizia egin, Izuran hamabi urte arte bakantzak iragan ditu bere attitti eta amamaren etxean. Herriarekin duen lotura ez ditu urteek desagerrarazi eta hunkitua izan da gomita berezia luzatu diogularik. Bere artea pixkanaka askatuago eta baitakoa, sendimenduen eta hutsaren adierazle xorrotxa bilakatu da. Berriz moldatuko du obra, eten gabe, obrarekin bat egin arte. (www.nanepeintre.com )

Zoé Bray, Firenze hirian egin ditu arte ikasketak, antropologoa den bitartean, Nafarra beherean lotura bereziak, nahiz aita inglesa izan eta haur denboran, lurralde ainitzetan bizi izan. Ikerketa zientifiko eta lan artistiko askok hemen aurkitzen dute oinarri beretzat. Nortasun gogoetak interes berezi batekin senditzen ditu, baina jendeak diren bezala hartzen, bakoitzaren ezaugarri propioak xekatuz, sailkapen entsegurik egin gabe, Herritar batzuren potretak eta instalazio bat eskainiko (www.zoebray.net ).

Aitziber Akerreta, Maia Curuchet elgar lan bat aurkeztuko dute "Nahas mahas", beraiek bizi duten une hibridoaz diona. Jacques Bosquet, leku berezi bat izanen du, izenik gabeko bost eskultura agertuko ditu. Josette Dacostak, lore hibridoak sortu ditu. Céline Mirailh Arrossagarayek "Emazte hibridoa", Guanes Etchegarayek famili bat. Pette Etchebarriak, nork daki zer. Christian Saint Marc berdin. Andoni Guiressek aldiz, "Oreka eta amodioa, biziaren zerbitzuan" irudikatu ditu. Baina agian ez dugu ikusiko...
  • Erakusketa idekia arratsalde guziz, astelehenetan salbu. 15:00etatik 19:00etara.
  • Xehetasun gehiago - HAIZE BERRI (Maixan Merkapide) 00 33 5 59 37 85 79 edo 00 33 6 70 63 53 94.
Laguntzaileak: Région Aquitaine, Conseil Général Pyrénées Atlantiques, Euskal Kultur Erakundea, Izurako herriko etxea
Eskerrak, Euskal Irratiak, Oztibarreko parropiari, Ametzania ostatua, Barka, Peikonia eta Armanakenia eta artista eta beso, buru azkar guziei.


Nork: Haize Berri.2008/06/18
Gaiak: erakusketa artea | Permalink | Erantzunak (0) | Errenferentziak: (0)

2008/06/17

''Hybride'', art contemporain en milieu rural

Mélange de deux éléments à caractère différent, c'est brièvement définir cet état ambigu ou honoré, inconscient ou assumé, rassurant ou source de maux inpalpables, d'interrogation, de déracinement. L'hybridité est là, culturelle, constitutif de la personnalité. Parfois humain, parfois animal ; mi homme, mi femme ; aujourd'hui bon, demain destructeur ; sauvage et social ; et plus encore. Tout est mélange,  hybride.

Pour cette édition d'Art contemporain en milieu rural, Aitor Ruiz de Eguino, vient d'Hernani nous présenter des sculptures avec Nane, vivant à Bayonne, depuis quelques années ainsi que des tableaux muraux avec Zoé Bray et d'autres artistes.

Aitor travaillent et transforment des matières aussi diverses que la céramique, la pierre, le bronze et ces dernières années, l'aluminium. Aitzol Ezeiza dit de lui "c'est un artiste mi animal, mi homme, en un mot, indomptable". (www.aitor-ruiz-de-eguino.com)

Nane, peintre figuratif a une relation affective avec Ostabat où elle a passé ses vacances jusqu'à l'âge de douze ans chez ses grands parents. Elle a grandi et vécu dans la région Bordelaise pourtant. Le lien qu'elle ressent en elle avec le village ne s'est pas altéré avec le temps et notre invitation pour l'exposition de cet été l'a particulièrement touchée. (www.nanepeintre.com). Ces oeuvres sont également exposées en permanence à la Galerie Mayorga, rue de la Citadelle à St Jean Pied de Port.

Zoé Bray, a suivi une solide formation artistique à Florence, combiné à ses recherches d'antropologue. Avec un père anglais journaliste et une mère bas-navarraise-bordelaise aventureuse, elle a voyagé toute sa vie, et ainsi a appris à se sentir chez elle dans les nombreux pays où elle a vécu. Toutefois, parmi tous ses voyages, Zoe Bray s’est pris en particulière affection pour le Pays basque d’où provenait sa grand’ mère. Ainsi, depuis une dizaine d’années elle a concentré nombreuses de ses recherches anthropologiques et travaux artistiques sur la vie au Pays basque. Sensible aux questions identitaires grâce à son propre vécu complexe, Zoe cherche a apprécier les gens tels qu’ils sont sans employer de catégories et définitions fixes. Ce qui l’intéresse est de se concentrer sur l’individualité que nous avons tous en nous, l’être qui nous fait chacun unique, au-delà des conventions sociales ou politiques. (www.zoebray.net).

Aitziber Akerreta et Maia Curuchet présenteront une oeuvre collective, "Nahas mahas", parlant des instants hybrides de leur présent. Jacques Bosquet présentera cinq sculptures sans titre. Céline Mirailh Arrosagarai, "Femme hybride". Guanes Etchegaray, une famille entière (voir également ses oeuvres à la Galerie Dacosta, 22 rue de la citadelle à St Jean Pied de Port). Pette Etchebarria, nous réserve une surprise, ainsi que Christian Saint Marc. De même Andoni Guiresse qui a peint l'"Amour et équilibre, au service de la vie", tout en hésitant à l'intégrer à l'exposition. 
  • Exposition ouverte tous les après-midi sauf le lundi de 15h00 à 19h00.
  • Plus d'infos: HAIZE BERRI (Maixan Merkapide) 00 33 5 59 37 85 79 ou 00 33 6 70 63 53 94
Partenaires: Région Aquitaine, Conseil Général Pyrénées Atlantiques, Institut culturel basque, Mairie d'Ostabat

Nork: Haize Berri.2008/06/17
Gaiak: art exposition | Permalink | Erantzunak (0) | Errenferentziak: (0)

2008/05/07

Javier Valverde - Margo batzuk (1995 - 2008)

2008ko Maiatzaren 3tik 25a arte.
Arratsaldez astelehenez salbu  15 :00tik 19 :00 arte. Artistarekin solasteko parada eskaintzen dautzuegu estrena egunean eta 17, 18 asteburuan.



Du 3 au 25 mai – Ouvert tous les après-midi sauf le lundi de 15:00 H à 19:00 H. Rencontre avec l'artiste le jour de l'inauguration et le week-end des 17 et 18 mai.

Xabier Valverderen bestelako ingurugiroa 

Aurtengo lehen erakustaroa maiatz hasieran abiatu du Haize Berri kulturetxeak Xabier Valverde Oiartzuar margolariaren artelan bilduma hautatua ikusgai ezarriz.  

Surrealismoa eta onirismoaren baitan dabila artista on eta zintzo hau. Naturzalea dela ezin uka, Xabier, baina ez nola nahikoa, bere irudietan badaki behargabekerien baztertzen funtsezkoenaren atxikitzeko. Oiartzuarrak, izadiaz daukan itxura zatitzen eta desegiten du eta gero bere gisara birmoldatzen gehituz aurkikuntza xoragarriak. Kolore bizkor, indartsu alaiez azaltzen ditu egitura berezi hauk, han eta hor itzalak, baina iluntasun guti, zeru gardenetan hodei xuriak luzarazten ditu, mendia mendi da, zelaia zelai, zuhaitz argalak xut-xuta altxarazten ditu ; baina, orohar, ageri da Valverde-ren arteak –lurrari etsasio bada ere- eguratsean aske nahiago duela bestelakotu, errealitateari gehitzen diolarik amentsen bitxitasuna.

Artista maitagarria da Xabier Valverde gizontasun handikoa eta baketsua. Sortzailearen heinekoa da obra : zohitua eta udatiarra.

Erakusketa ikusgai dago Haize berri kulturetxeko erakusgela handian maiatzaren 25raino, arratsaldero, astelehenez salbu, 3tarik 7etara, denentzat eta urririk.

 P. Errekarte

 

Nork: Haize Berri.2008/05/07
Gaiak: erakusketa artea | Permalink | Erantzunak (0) | Errenferentziak: (0)

2008/04/23 15:26:44.256 GMT+2

Topagunearen film laburren zirkuitoa

Euskal herriko 38 herrietarik pasatuko da aurten Topaguneak eskaintzen duen Film laburren itzulia. Bigarren urtearentzat, Haize berrin ikusteko parada izanen duzue. Koldo Almandoz gurekin izanen da, bere lan eta irudimen bereziak hobekiago ezagutarazteko. Gehienetan film luzearen aitzinetik ikusten dira film laburrak edo telebistan, tarte bat betetzeko, zoritxarrez. Entzun-ikus formatu hau lehen bai lehen ikusi behar da, literaturan olerkiak duen lekuan. Sail berezi bat, usu experimentala. Ez huts egin, euskal herriko ekoizpen xorta bat gozatzeko parada hau. Obra batean bakarrik bihotz sensiblentzat, irudi edo giro jasan ezinak izan daitezke.

Ikus Euskasareren gunea

Nork: Jakes.2008/04/23 15:26:44.256 GMT+2
Gaiak: animazioak erakusketak kultura euskara | Permalink | Erantzunak (0) | Errenferentziak: (0)